Skip to main content

Ekološka žarišta

Ustavom republike Srbije, svaki građanin i građanka ima zagarantovano pravo na zdravu životnu sredinu. Uprkos tome ekoloških žarišta sve je više. Ove ekološke katastrofe posledica su štetnog delovanja različitih industrija i kompanija koje u trci za ostvarivanjem profita zanemaruju zagađenje koje nanose prirodi.

Ovde se nalazi pregled svih aktuelnih žarišta, ali i aktivista koji se bore protiv zagađivača za čist vazduh, vodu i zemlju.

U toku

17 ideja

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Zrenjanin je godinama poznat po problemu nedostatka vode za piće. Voda iz gradskog vodovoda nije zdravstveno ispravna već 17 godina, a obećanja o rešenju problema nisu ispunjena, iako je sagrađena privatna fabrika vode – zbog čijeg je rada retroaktivno promenjen Zakon o komunalnim delatnostima. Nedavno se pojavio novi ozbiljan ekološki problem. Kineska kompanija Linglong dobila je dozvolu za izgradnju fabrike guma u Zrenjaninu a procena uticaja ovog projekta na životnu sredinu urađena je kroz tzv “salamy slicing” proces. Stanovnici su zabrinuti da će ovo postrojenje ozbiljno ugroziti zdravlje, pa i živote ljudi. Takođe, zabeležen je niz incidenata sa obezbeđenjem i radnicima fabrike.Problem: Zagađenje vode, Zagađenje vazduha, Industrijsko zagađenje.Aktivisti: Trenutno najaktivnije udruženje u Zrenjaninu je „Građanski preokret”, koji se bavi pitanjem vodosnabdevanja, podnosili su krivične prijave protiv nadležnih ali se aktivno bavi praćenjem razvoja i kršenja procedura projekta fabrike guma Linglong.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: U Smederevu postoji železara, koja je po prirodi jedan od najvećih zagađivača životne sredine, pre svega vazduha. Otpad iz Železare, kao i neki od procesa separacije rude i metala mogu dovesti do ozbiljnog zagađenja vode i zemljišta. Železara je od 2016. godine u vlasništvu kineske kompanije Hestil. Od tada je povećan i broj nezgoda, uključujući crnu prašinu koja pada na okolna mesta i probleme sa transportom i odlaganjem otpada.Problem: Industrijsko zagađenje. Zagađenje vazduha. Zagađenje zemljišta. Lokacija: Cela teritorija Grada Smedereva, a posebno e ugroženo selo Radinac. Aktivisti: U Smederevu postoji nekoliko udruženja koja se bave zaštitom životne sredine. Najpoznatiji su „Crveni bedževi“, organizacija koja se prvenstveno bavi kvalitetom vazduha, i dve novije organizacije – „Tvrđava“ i „Reset“, koje se uglavnom bave zaštitom životne sredine, ali i pitanjima vladavine prava u vezi sa Železarom. i njenog poslovanja.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: U okolini Bora postoji nekoliko rudnika bakra i zlata, a skoro je otvoren novi Čukaru Peki, jedan od najvećih rudnika ovih ruda u Evropi. Grad ima topionicu bakra, a svi su deo RTB-a Bor, ogromnog rudarsko-prerađivačkog preduzeća koje je od 2018. godine u vlasništvu kineske kompanije Zijin Mining Group. Borčani tradicionalno imaju problem sa zagađenjem vazduha zbog topionica, koja je iz godine u godinu sve lošija. Takođe, zemljište i reke su zatrovane zbog rudarenja, a postoji bojazan da će Čukaru Peki izazvati novo masovno zagađenje. Uslovi pod kojima je RTB Bor prodat i standardi koje treba da poštuje obavijeni su velom tajne. Osim zagađenja, radovi na kopu proizvode i značajnu materijalnu štetu na kućama u okolnim selima, a predstavnici države i kineski investitor negiraju odgovornost za ovakvo stanje – ovaj rudnik se promoviše kao prvi zeleni rudnik u Srbiji, što je daleko od istine.Problem: Industrijsko zagađenje. Zagađenje voda. Zagađenje vazduha. Zagađenje zemljišta. Aktivisti: Na području Bora postoji nekoliko udruženja. „Asocijacija za razvoj grada” se, između ostalog, bavi i pitanjima životne sredine, u žižu javnosti je došla objavljivanjem izveštaja Batuta koji je pokazao ključne tačke zagađenja širom Srbije. Grupa "Borba protiv dima", nastala na protestima građana 2019. godine, bavi se zagađenjem vazduha.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Na teritoriji parka prirode Stara planina planirana je izgradnja više od 80 mini hidroelektrana, na planinskim rekama od kojih zavisi ekosistem ovog kraja ali I život lokalnog stanovništva. Otpor je sastavljen uglavnom od meštana, ali i drugih ljudi iz Srbije, organizacija I inicijativa koje se bave zaštitom životne sredine i prirode. U više navrata tokom prethodne četiri godine došlo je do fizičkih sukoba sa privatnim obezbeđenjem raznih investitora. Problem MHE Zvonce u selu Rakita je gorući problem koji je povezana borba, iako nije na teritoriji parka prirode Stara planina. Uprkos nalogu Ministarstva zaštite životne sredine RS da se gradnja obustavi a da se cevi izvade iz korita reke, investitor nastavlja sa radovima, zbog čega je od strane MZ Rakita organizovana akcija uklanjanja ovih cevi. Grad Pirot je izbrisao sve lokacije za MHE na teritoriji ovog grada, čime je veliki deo teritorije zaštićen. Takođe Ministarstvo zaštite životne sredine usvojilo je ismene Zakona o zaštiti prirode kojim se zabranjuje gradnja MHE u zaštićenim područjima, a to je potvrđeno I novim Zakonom o koršićenju obnovljivih izvora energije. Imajući u vidu da su u druge dve opštine još uvek na snazi prostorni planovi koji predviđaju gradnju, ali i da je slučaj u Rakiti u toku, borba je daleko od završene.Problem: Uništavanje reka, Uništavanje prirode, Uništavanje biodiverziteta Lokacija: Park prirode Stara planina (Grad Pirot, Babušnica, Knjaževac) Aktivisti: Iz pobune meštana nastalo je udruženje Odbranimo reke Stare planine, koje je veoma aktivno ne samo na ovim prostorima, već i na teritoriji cele Srbije.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Na području teritorije Loznice i Krupnja najavljeno je otvaranje rudnika jadarita do 2026. godine. Jadarit je veoma važna strateška ruda, čijom se preradom dobijaju litijum i bor, minerali važni za visokotehnološke industrije, poput industrije mikročipova, baterije i slično. Iskopavanje, prerada, jalovišta, eventualni udesi i otpadne vode koje bi se ispuštale u sliv Drine su razlog za zabrinutost lokalnog stanovništva. Prostorni plan Grada Loznice izmenjen je samo za ovaj projekat, promenjene su rute magistralnih puteva, plaćena istraživanja fakultetima u koje javnost nema uvid - uprkos velikom protivljenju lokalnog stanovništva, ekoloških organizacija i inicijativa širom Srbije, kao i akademske javnosti.Problem: Industrijsko zagađenjeLokacija: Loznica i KrupanjAktivisti: Postoji nekoliko udruženja koja su aktivna u borbi protiv rudarstva na ovim prostorima. Borbu je pokrenulo udruženje Podrinjski antikorupcijski tim (PAKT), uz podršku građana okupljenih u udruženju „Ne damo Jadar“. Takođe na ovoj temi deluje I udruženje „Zaštitimo Jadar i Rađevinu” I Koalicija za održivo rudarstvo Srbije.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Širom Beograda postoji problem investitorskog urbanizma, koji se ogleda pre svega u uništavanju zelenih površina i izgradnji stanova i lokala. Ugrožene su čak i čuvene beogradske šume Košutnjak i Zvezdarska šuma. U mnogim mestima u Beogradu organizovane su komšijske inicijative i lokalne grupe koje se bore za svoje parkove, šume, igrališta i slično. Problem: Ilegalna seča šuma. Investitorski urbanizam Aktivisti: Poznate grupe koje su formirane zbog zaštite zelenih površina su „Odbranimo Zvezdarsku šumu“, „Bitka za Košutnjak“, „Zajednička akcija blok 70 i 70a“, „Sačuvajmo naš parkić“ i sl. Većina ovih udruženja okupljena je u savezu „Zajedničke inicijative i pokreti“, koji vodi Udruženje „Srce grada“. Po većini ovih pitanja aktivno je i Udruženje Ne davimo Beograd.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Fruška gora, nacionalni park u Vojvodini, ugrožena je lošim upravljanjem uprave Nacionalnog parka. Zbog ovakvog lošeg upravljanja šuma se nekontrolisano seče, ne obnavlja se redovno i površina pod šumom se iz dana u dan smanjuje. Aktivisti su podneli prijave inspekciji, sukobili se sa čuvarima Nacionalnog parka i organizovali proteste.Problem: Ilegalna seča šuma Aktivisti: Aktivisti su okupljeni u neformalnoj grupi „Odbranimo šume Fruške Gore“.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Reka Mlava je jedna od najzagađenijih u istočnoj Srbiji. Stanovnici su se okupili i počeli proteste nezadovoljni izostankom reakcije lokalne vlasti. Oni traže da istraže uzroke zagađenja, a posebno da utvrde uticaj izgrađene mini hidroelektrane na kvalitet vode. Zahtevaju i da se obustavi izgradnja svih ostalih planiranih mini hidroelektrana u ovoj opštini. Problem: Uništavanje vodotokova Aktivisti: Aktivisti su okupljeni u udruženju „I mi se pitamo – za opštinu Petrovac na Mlavi“.

nepoznat autorpre 5 godina Opis stanja: Deset malih hidroelektrana već su nanele neprocenjivu štetu kraljevačkom kraju između Goča i Golije koja se ogleda u devastaciji reka i životinjskog sveta u njima, pre svega pastrmki. Ali, situacija može da se dodatno pogorša jer je Prostornim planom grada Kraljeva predviđena gradnja još 42 male hidroelektrane, a na Goliji se najavljuje ski-centar. O značaju kraljevačkog kraja između Goča i Golije za zaštitu životne sredine i očuvanje prirode Balkana i Evrope govori podatak da se ovde nalaze specijalni rezervat prirode Goč – Gvozdac, park prirode Golija i rezervat biosfere Golija – Studenica, staništa stotina vrsta ptica i riba, uključujući i zaštićene biljne i životinjske vrste. Važnost vodotokova se ne ogleda samo u prirodnim dobrima, već i značaju za ljude koji žive pored njih, koji ih koriste za vodosnabdevanje, napajanje stoke i navodnjavanje njiva, ili za druge aktivnosti kao što su održivi turizam, planinarenje i odmor. Trenutno je najaktuelnija borba za reku Studenicu, koju vode stanovnici Ušća, protiv gradnje tri mini hidroelektrane. Problem: Uništavanje vodotokova Aktivisti: Na teritoriji Grada Kraljeva postoji neformalna grupa Sačuvajmo planinske reke Kraljeva a Ušćanski aktivisti su okupljeni u neformalnoj grupi „Spasimo Studenicu“. Inicijativa Pravo na vodu već dve godine radi na ovoj temi zajedno sa lokalnim aktivistima.

nepoznat autorpre 5 godina Opis stanja: Na području Vlasotinca i Crne Trave planirana je izgradnja više od 50 mini hidroelektrana. Posle pobune građana Vlasotinca razvio se pokret za zaštitu sliva Vlasine pod nazivom “Bitka za Vlasinu”, koji je uspeo da izdejstvuje da opština Vlasotince obustavi izgradnju svih mini hidroelektrana na njenoj teritoriji. Međutim, aktivisti strahuju da će investitori nastaviti gradnju zahvaljujući republičkim dozvolama. Problem: Uništavanje reka. Aktivisti: Neformalno udruženje “Bitka za Vlasinu” nastalo je iz pobune lokalnog stanovništva.

nepoznat autorpre 5 godina Opis stanja: Vlada Srbije dala je dozvolu za istraživanje ležišta ruda obojenih metala na teritoriji opštine Gornji Milanovac, pre svega u ataru sela Rudnik. To je izazvalo strah kod građana koji nemaju informacije šta se tačno istražuje i ko stoji iza kompanije Dunav minerals, koja je dobila dozvolu za istraživanje, a koja je registrovana na Holandskim Antilima. Meštani strahuju da je reč o potrazi za litijumom. Problem: Industrijsko zagađenje Aktivisti: Pobunu je podržalo udruženje „Mladi Milanovčani“ koje je deo saveza okupljenog oko stranke Zajedno za Srbiju.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Vlada Srbije dala je dozvolu za istraživanje ležišta litijuma na teritoriji opštine Rekovac. To je izazvalo strah među građanima da će plodna zemlja, voda i uopšte mogućnosti za život na ovim prostorima biti uništeni, ako se krene sa eksploatacijom rude jadarita. Problem: Industrijsko zagađenje Aktivisti: Udruženje "Neko brine za Levač" nastalo je iz revolta lokalnog stanovništva.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Valjevo je jedan od najzagađenijih gradova u Srbiji po svim merenjima vazduha. Pretpostavka je da je za to zaslužna činjenica da je samo oko 20 odsto domaćinstava priključeno na toplanu, dok se ostala greju na ugalj ili drva. Lokalna samouprava je u više navrata odbijala da razgovara o ovom problemu, što su tražili građani okupljeni oko lokalnih udruženja.Problem: Zagađenje vazduha Aktivisti: Osnovano je neformalno udruženje „Da Valjevo prodiše“, koje sarađuje sa Lokalnim frontom Valjevo. Aktivna su I udruženja Lokalni odgovor I Ekolubarska bitka.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: Pančevo je jedan od najzagađenijih gradova u Srbiji, zbog koncentracije prljavih industrija, poput Petrohemije, Azotare i Rafinerije nafte. Investitorski urbanizam je uzeo maha i u ovom gradu, zauzimajući zelene površine, pa se lokalno stanovništvo pobunilo i organizovalo.Problem: Industrijsko zagađenje. Uništavanje zelenih površina. Aktivisti: Pobuna protiv uništavanja zelenih površina u naselju Tesla dovela je do formiranja inicijative „Odbranimo Teslu“, koje je ove godine počelo da širi svoje aktivnosti i bavi se drugim problemima u Pančevu, uključujući i zagađenje vazduha.

nepoznat autorpre 5 godina Opis stanja: Leva obala Dunava, naselja Kotež, Borča, Ovča, Krnjača, Padinska skela, godinama su ugroženi zagađenjem zbog nepostojanja komunalne infrastrukture i nebrige gradske vlasti. Komunalne otpadne vode koje idu direktno u vodotokove, divlja gradnja, nedostatak zelenih površina samo su neka od nagomilanih ekoloških problema ovog prostora. Od 2020. godine aktuelan je i problem sa barom Reva, ugroženim staništem divljih ptica i drugih životinja koji pripada Ekološkoj mreži Srbije, a gde je napravljena nelegalna deponija građevinskog otpada zaustavljena akcijom lokalnih organizacija. Trenutno se vodi borba da se ovo područje I zvanično zaštiti a da se počinioci koji su odlagali otpad kazne.Problem: Zagađenje voda. Uništavanje zelenih površina. Aktivisti: Na levoj obali Dunava postoji nekoliko udruženja, od kojih su najaktivniji: UG Bela čaplja 1165 koja se bavi zaštitom prirode, UG Kotež koje se bavi komunalnim pitanjima I UG Komšija iz Krnjače.

nepoznat autorpre 5 godina Opis situacije: U kratkom period su privatni investitori otvorili dva, a za otvaranje se planira otvaranje još jednog, trećeg kamenoloma na planini Baba kod Paraćina. Protiv ovog rudnika se već godinu dana bore ljudi iz nekoliko sela, ukazujući na razaranja koja će doneti životnoj sredini, ali i njihovim selima i seoskoj infrastrukturi, pre svega bunarima i putevima. Lokalno stanovništvo okupljeno u grupu “Odbranimo planinu Baba, Planu i Lešje” već nekoliko nedelja blokira saobraćajnicu kojom prolaze kamioni zbog zagađenja I ugrožavanja bezbednosti učesnika u saobraćaju. Problem: Industrijsko zagađenje Aktivisti: Pobunu meštana predvodi lokalno neformalno udruženje „Odbranimo planinu Baba, Planu i Lešje“.

nepoznat autorpre 5 godina Opis stanja: Beograd ima čistu pijaću vodu ali je ona ugrožena planiranom urbanizacijom Makiškog polja zbog čega je smanjena zona vodoizvorišta, ali i planiranom gradnjom Nacionalnog stadiona u zoni surčinskog vodoizvorišta. Takođe, Beograd je najveći grad u Evropi koji nema prečišćavanje otpadnih voda, sve otpadne vode idu direktno u vodotokove. Gradska uprava najavljuje izgradnju postrojenja “Veliko selo” kreditom kod kineske razvojne banke koje je potpuno netransparentno. Beogradski izvori vode i nasipi ugroženi su nelegalnom, ali i planiranom gradnjom. Godinama najakutnija situacija je na Savskom nasipu, gde se nelegalno grade vikendice. Najavljena privatizacija instituta “Jaroslav Černi” takođe može ugroziti dodatno sistem upravljanja vodama, imajući u vidu planirane projekte koje ovaj institute od strateškog značaja treba da izvede. Problem: Zagađenje voda Aktivisti: Inicijativa Pravo na vodu uradila je nekoliko istraživanja i sprovela kampanje na temi čiste pijaće vode, prečišćavanja otpadnih voda kao i učešća javnosti u ovim procesima. Takođe je na ovoj temi aktivan i UG „Savski nasip”.

Filteri

Ukupno unosa: 17

There are 17 projects available.

Odabrani zero topic filters.

Odabrani zero topic filters.